Сайт МКОУ "СОШ им Чубакова А.Р. с. В.Жемтала"Суббота, 03.12.2016, 03:16

Приветствую Вас Гость | RSS
Главная | Каталог файлов | Регистрация | Вход
Меню сайта

Категории раздела
Мои файлы [101]

Наш опрос
Оцените мой сайт
Всего ответов: 50

Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0

Форма входа

Главная » Файлы » Мои файлы

Балкарский язык в 4 классе
30.11.2010, 18:59
Министерство образования и науки КБР
 
 
Предмет: Родной язык.
Тема: «Таулу ауазлы анна тилим»
(4 класс)
 
 
Учитель нач. кл. МОУ СОШ с.В.Жемтала Гороева В.К.
 
Къангагъа жазылады: Тил къар тюйюлдю, Женгил эрип кетген. Ол къаяды, Ёмюрде бек тургъан. (Къ. Къайсын) Хайырланган материал: «Бизге бешик жыр айтдыргъан тилибиз» «Ана тили мёз тилим! Ана тилим – бешик тилим» Китап кёрмюч: КъулийланыКъ., Зумакъулланы Т., Созайланы А., Мокъаланы М)
 
I. Устаз.
Ана юсюнден сёз. Хар халкъны баш энчиликлеринден бири ана тилди. Тилни болушлугъу бла адамла бир бирлерине тюбейдиле, оюмларын ангылатадыла, келишип ишлейдиле эм жашайдыла. Жамауатны жашаунда болуп ётген эм бола тургъан жазылгъан затладан билебиз. Тил адамла бла жаратылгъанды эм ала жашагъан къадарда жашап турлукъду. Чынтты адамла кеси тиллерин аналарын сюйгенча сюедиле.
II. Конкурсла.
Кёлден халкъ чыгъармачыланы юсюнден конкурс.
1. Нарт жигитлени атларын билирге. (Алауган, Къарашауай, Сосурукъ, Ёрюзмек, рачыкъау, Ачей уллу Ачемез, Нёгер, Чюерди)
2. Нарт сёзлени толтурургъа. 
 Тилсиз миллет ….. ( жокъ болур); 
Били къая… (тешер) ;
Дунияда байлыкъ … (билим);
Окъугъан -… (асу) окъумагъан-… (жарсыу) ;
Ата журтум- … (алтын бешик) ;
Халкъны юйю-.. (тууугъан жери);
Окъуу – билим азыкъ,
билм а - … (ырысхы къазыкъ)
3. Эльберле.
ü Аз жетди деп киши ёпкелемесин (акъыл)
ü Узун жолну къысха этер (хапар)
ü Кеси жаза билмейди, жазып а тауусалады (къалам)
 ü Кепюрсюз , жолсуз, тюзюнлей келген.
Узакъдагъы хапарны къадынгдача берген? (радио)
 
 Сору эльберле:
Ø Алтындан багъалы не затды? (акъыл)
Ø Юйню жарыгъы неди? (ана)
Ø Ананы кёз чырагъы неди? (бала)
Ø Дунияда ёлмеген не затды? (тюз сёз)
 
4. Жомакъланы атларын тохташдырыу.
ü  Къайсы жомакъда ёге ананы,ханы, къуртха къатынны осал халлары бериледи? (къызчыкъ бла къозучукъ)
ü  Кеси биркъарыш, сакъалы минг къарыш болгъан кишичик, къайсы жомакъны баш жигити? (Темирболат)
ü  Къайсы жомакъда жашчыкъ эмегенлени къоркъутады? (батыр шашчыкъ)
ü -Ой, кюнюм къараннгы!- деп, артха секиреди. Дагъыда эс жыйып, жашчыкъны къатына келгенде, къурч бетли бир уллу багъырбаш жилян бешикден созулуп тюшюп, чулгъана- булгъана, эки къулакъ арты да алтынча жаннганлай, босагъыны тюбюне кирди да кетди Къайсы жомакъданды? ( Сотангерий)
ü  Харазгъа минген кишичик къайсы жомкъданды? (Темирболат)
 
5. Малкъар халкъ адет жырланы билиу.
 ü «Долай» деген жыр не ючюн жырланнганды? (Ол айтышса, жау тери тюшерикди, кеп боллукъду деп, сёзню кючюне, жыргъа ийнаннгандыла)
ü «Ийнай» деген жыргъа , иш жыр деп нек айтылады? (жюн ишни къыйынлыгъын, эришиуню да болгъанын жыр бла хорлай эдтле. «Инай» ишге кёллендиреди)
ü Бурун ындыр басханда, къайсы жырны жырлагъандыла?(Эрирей)
ü Бурун заманда. Къыйынлыкъда жашагъан аналаны бешик жырлары?(Бёлляу)
 ü Малкъарлыла бла Къарачайлыланы урунуу жырлары.(«Эрирей»,»Долай», «Ийнай», «Сабан жыры»)
Устаз . Малкъар тилден конкурс.
1. Бу сёзле малкъар тилге къайсы тилден кегендиле?
ü Бу сёзле малкъар тилге къасы тилден келгендиле? Машина, самолет,школ, газет –(орс); китап, намаз, алим, Зухура – (арап); баста, чибижи, адакъа, балли – (къабарты)
ü Баш – деген сёзню кёчген магъанасына юч юлгю жазаргъа (Къароторну башын чалдыкъ. Теркни башына ёрле. Элни башында жышайбыз.)
ü Сёзлеге антонимле табабыз. ИГИ,АМАН, АРИУ, КЁП, УЛЛУ.(аман, эрши, аз, гитче)
ü Фразеологизмлени табыгъыз да тюблерин айтымланы къайсы членлери болгъанларына кёре ызлагъыз.Магъаналарын ачыкълагъыз.
§ Адамланы айтханларына къулакъ сал (тынгыла)
§ Ол ачыкъ жюрекли (ётюрюксюз, ТЮЗ) адамды.
§ Аллай суусураны (ариуну) ким да эслерикди.
 
IV. Ана тилни юсюнден назмуланы конкурсу.
1-чи окъуучу.Макъытланы С. «Ана тилим»
2-чи окъуучу.Созайланы А. «Ана тилим»
3-чи окъуучу. Зумакъулланы Т. «Ана тил бла орус тил»
4-чи окъуучу.Къулийланы Къ. «Бизге бешик жыр айтдыргъан тилибиз»
 5-чи окъуучу.Мокъаланы М. «Ана тилим»
6-чи окъуучу.Сюйюнчюланы А. «Ана тилим»
7-чи окъуучу. Къулийланы Къ. «Ана тилим»
 
Анна тил.
 Жаным тилим
Ана тилим
Сенден алдым
Окъуу билим.
Аннам берген,
Атам берген,
Халкъым сюйген Анна тилим.
Анам бешик жыр
Жырлагъан тилим
Геля жомакъла
Манга айтхан т
илим Анамы ызындан
Баппу дегеним
Кетмез аузумдан
Намыс, тау тилим.
 
Анамы тили.
Мен жыным кибик кёрген тилим
– Анамы тили ёмюк къалса
Манга келлиги кибик, ёлюм
 Анга да жетип, ол къуруса,
Топуракъ болса, топурагъым
Окъуна жиляр анга – татлы
Тилим болду жаным, чырагъым,
Ол тауда тангым болуп атды.
Ол жашар ючюн ёмюрге, мен, ёмюрге
Хазыр болуп, жышагъан тилим!
Къапланды анам бла бирге.
Бешигиме, игилип тилей.
                 (Къулийланы Къ).
Кюн ахшы болсун, адамла.
Битеу дунияда инсанла,
Бу дуниягъа кёз ачхандыла.
Сизге атсынла акъ танъла,
Кюн ахшы болсун, адамла!
Жашаугъа багъа бергенле,
Ачы къууана билгенле.
О,сизге, насып, адамла!
Рахатлыкъ а дуниягъа.
Балаларыгъыз ачытып,
Сиз жилямагъыз, адамла.
Журтундан айырылыуну,
 Сиз сынамагъыз адамла.
 Зордагъылагъа –эркинлик,
Жаннгылгъаллагъа – кечгинлик.
 Къарыусузлагъа уа- къарыу,
Мутхуз кёзлеге- кёз жарыкъ.
Манга уа жерими кёгю
Мамыр танглары,ингири,
Халкъыма эжиу тартыуу,
Анна тилни татыуу.
Кырдыклк жангыдан чыгъа,
 Гюлле да жангыдан чагъа.
Къар да, таула да агъара,
Жырчы да турсун жыр тагъа.
Хар эртен мамыр кюн тие.
Сабанла жангы чач ие.
Сюйген сюгенин ачытмай,
Чабыуулчу Жан къоратмай.
О, тынчлыкъ, тынчлыкъ, дуниягъа,
Дунияда жашагъанлагъа!
Сизге атсынла акъ тангла,
Кюн ахшы болсун адамла!
 (Зумакъулланы Т.)
Конкурсну итогларын тохташтырыу.
  к странице     к началу     назад    следующее>>>
Категория: Мои файлы | Добавил: harun
Просмотров: 517 | Загрузок: 0 | Рейтинг: 2.0/1
Всего комментариев: 0
Имя *:
Email *:
Код *:
Поиск

Друзья сайта
  • Официальный блог
  • Сообщество uCoz
  • FAQ по системе
  • Инструкции для uCoz


  • Copyright MyCorp © 2016
    Создать бесплатный сайт с uCoz